Οι περιοχές παρέμβασης Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης
Οι περιοχές μετάβασης περιλαμβάνουν τα εδάφη που είναι τα θιγόμενα περισσότερο, με βάση τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που απορρέουν από τη μετάβαση, ιδίως με βάση την αναμενόμενη προσαρμογή των εργαζομένων ή τις αναμενόμενες απώλειες θέσεων εργασίας στην παραγωγή και χρήση ορυκτών καυσίμων και τις ανάγκες μετασχηματισμού των παραγωγικών διεργασιών βιομηχανικών εγκαταστάσεων με τη μεγαλύτερη ένταση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι περιοχές μετάβασης του Παρατηρητηρίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης είναι οι Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας, Β. Αιγαίου, Ν. Αιγαίου, Κρήτης, καθώς και οι Δήμοι της Περιφέρειας Πελοποννήσου Μεγαλόπολης, Γορτυνίας, Τρίπολης, Οιχαλίας. Με βάση τα οικονομικά τους στοιχεία (κατηγοριοποίηση των Περιφερειών ΕΕ σύμφωνα με το κατά κεφαλή ΑΕΠ), οι περιοχές αυτές κατατάσσονται στις Λιγότερο Ανεπτυγμένες Περιφέρειες, με εξαίρεση το Ν. Αιγαίο (Περιφέρεια Μετάβασης).
Η λιγνιτική εξάρτηση των ηπειρωτικών περιοχών
Οι ηπειρωτικές λιγνιτικές περιοχές εμφανίζουν ισχυρή εξειδίκευση στην εξόρυξη και την παραγωγή ενέργειας από τον λιγνίτη, καθώς προμηθεύουν με ενέργεια εδώ και 10ετίες ολόκληρη τη χώρα. Η λιγνιτική δραστηριότητα δεν έχει προκαλέσει σημαντικές βιομηχανικές δευτερογενείς επιπτώσεις, ικανές να ενισχύσουν περαιτέρω τη βιομηχανική ανάπτυξη και να αντισταθμίσουν τις απώλειες της απολιγνιτοποίησης. Η εξειδίκευση στους υπόλοιπους παραγωγικούς τομείς είναι αδύναμη έως μέτρια. Έτσι, η οικονομία των συγκεκριμένων περιοχών είναι ιδιαίτερα εξαρτημένη και ευάλωτη, με συνέπεια, η απολιγνιτοποίηση να επηρεάσει άμεσα, έμμεσα και επαγόμενα το σύνολο της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και τους λιγνιτικούς δήμους της Πελοποννήσου.
Ενίσχυση και διαφοροποίηση του τοπικού ηπειρωτικού παραγωγικού συστήματος
Η απολιγνιτοποίηση θα επηρεάσει έναν σημαντικό αριθμό φορέων με ιδιαίτερο ρόλο στις δύο περιοχές, οι οποίοι θα χρειαστεί να επαναπροσδιορίσουν τις υπηρεσίες που παρέχουν. Οι επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης θα λειτουργήσουν σωρευτικά σε μια ήδη επιβαρυμένη κοινωνικο-οικονομική κατάσταση. Οι εν λόγω περιοχές είναι αραιοκατοικημένες, με αρνητικούς δημογραφικούς δείκτες και ένα γηράσκοντα πληθυσμό. Ταυτόχρονα, εμφανίζουν ιδιαίτερα αρνητικούς κοινωνικούς δείκτες, όπως πολύ υψηλά ποσοστά ανεργίας, ιδίως μεταξύ των γυναικών και των νέων, υψηλά ποσοστά μετανάστευσης των νέων και υψηλά ποσοστά φτώχειας. Επίσης, η ηλεκτρική ενέργεια και η θέρμανση αποτελούν για τις περιοχές αυτές όχι μόνο μέσο βιοπορισμού, αλλά και κοινωνικό αγαθό, καθώς η πλεονάζουσα θερμότητα των λιγνιτικών μονάδων αξιοποιείται για τη λειτουργία τηλεθέρμανσης. Στους οικιακούς καταναλωτές ηλεκτρικού ρεύματος των δύο περιοχών, παρέχεται ως σήμερα ενίσχυση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος ως αντιστάθμισμα της επιβάρυνσης από τη λιγνιτική δραστηριότητα. Περίπου 42 χιλ. νοικοκυριά και επιχειρήσεις στη Δυτική Μακεδονία (Πτολεμαΐδα, Κοζάνη, Αμύνταιο) χρησιμοποιούν τηλεθέρμανση. Στη Μεγαλόπολη υπήρξε επίσης αξιοποίηση της πλεονάζουσας θερμότητας για τηλεθέρμανση, αν και σε μικρότερο βαθμό. Συμπερασματικά, στις ηπειρωτικές λιγνιτικές περιοχές είναι επιτακτική ανάγκη η ενδυνάμωση και διαφοροποίηση του τοπικού παραγωγικού συστήματος μέσω της αξιοποίησης των εγγενών πλεονεκτημάτων τους και της ανάδειξης νέων.
Μετάβαση σε πράσινες και βιώσιμες μορφές δραστηριοτήτων στη νησιωτική χώρα
Η απανθρακοποίηση επηρεάζει τα νησιά με ανόμοιο τρόπο, λόγω της διαφορετικής βαρύτητας των δραστηριοτήτων παραγωγής ενέργειας στο παραγωγικό σύστημα του κάθε νησιού, των εγγενών προκλήσεων της νησιωτικότητας (π.χ. απόσταση/γεωγραφική απομόνωση από την ηπειρωτική χώρα, έλλειψη οικονομιών κλίμακας και εξειδικευμένων ανθρώπινων πόρων, χαμηλή διαφοροποίηση της οικονομίας) καθώς και του ανόμοιου αριθμού εργαζομένων σε αυτές. Η απανθρακοποίηση και η σταδιακή διείσδυση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) αναμένεται να επηρεάσει ευρύτερα τις τοπικές οικονομίες κατά την προσαρμογή τους σε πράσινες και βιώσιμες μορφές δραστηριοτήτων.
Σε μειονεκτική θέση βρίσκονται ιδίως νησιά με χαμηλό πληθυσμό, που χαρακτηρίζονται από πληθυσμιακή στασιμότητα, αδύναμες οικονομίες, χαμηλή ποιότητα δημόσιων υποδομών/υπηρεσιών και γεωγραφική απομόνωση. Ιδιαίτερα σημαντικές για τα νησιά είναι οι ευρύτερες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που απορρέουν από τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ [Οδηγία (ΕΕ) 2015/2193], που καθιστούν πρακτικά αδύνατο για τις μονάδες των Ηλεκτρικών Συστημάτων (ΗΣ) των μικρότερων νησιών να λειτουργούν περισσότερο από 500 ώρες ετησίως (από το 2025 για νέες και από το 2030 για υφιστάμενες μονάδες), καθώς και οι προβλέψεις για την επέκταση του ΣΕΔΕ στη ναυτιλία και τη σταδιακή κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών για τις αερομεταφορές, κ.ά., εντείνοντας τον επείγοντα χαρακτήρα της μετάβασης σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία.
Δυτική Μακεδονία
Η βιομηχανική δραστηριότητα της Δυτικής Μακεδονίας επικεντρώνεται στην εξόρυξη λιγνίτη και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως στην Κοζάνη και τη Φλώρινα, ενώ συναφείς εξαρτώμενες δραστηριότητες εντοπίζονται δευτερευόντως στην Καστοριά και τα Γρεβενά. Η περιοχή διαθέτει τις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης Κοζάνης και Φλώρινας, καλύπτοντας εκτάσεις εξόρυξης και λειτουργίας των Ατμοηλεκτρικών Σταθμών (ΑΗΣ) της ΔΕΗ. Η εκμετάλλευση του λιγνίτη επηρεάζει το περιβάλλον, προκαλώντας δέσμευση γης, αλλοίωση εδάφους, διατάραξη χλωρίδας και πανίδας, υδάτων και παραγωγή ρύπων. Η Δυτική Μακεδονία διαθέτει πλούσιους ορυκτούς πόρους, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων αποθεμάτων λιγνίτη, μετάλλων και βιομηχανικών ορυκτών.
Στις προστατευόμενες περιοχές της Περιφέρειας απαντώνται πολλά χλωριδικά είδη, και θηλαστικά (μεταξύ αυτών η αρκούδα). Επιπλέον, η Δυτική Μακεδονία περιλαμβάνει πολλά καταφύγια άγριας ζωής, εκτροφεία θηραμάτων καθώς και περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η περιοχή διαθέτει επίσης σημαντικό πολιτιστικό και αρχιτεκτονικό πλούτο, με αρχαία μνημεία, μαρτυρώντας την πλούσια ιστορία της περιοχής.
Αναφορικά με τη Δυτική Μακεδονία, επιδιώκεται:
- Η ανάδειξή της σε εναλλακτικό κόμβο ενέργειας
- Η υποστήριξη της καινοτομίας και του ιδιωτικού τομέα να προχωρά σε διαρθρωτικές προσαρμογές για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της ελκυστικότητας των περιοχών, ως τόπων κατοικίας και εργασίας
- Η μετατροπή της περιοχής σε επιχειρηματικό πόλο, με τη δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων και την προσέλκυση νέων επενδύσεων σε δυναμικούς τομείς της οικονομίας
- Η ενίσχυση του πράσινου και ψηφιακού μετασχηματισμού, ο εκσυγχρονισμός και η διαφοροποίηση των οικονομιών της περιοχής, σε συνδυασμό με την υποστήριξη του ανθρώπινου δυναμικού
- Η αποκατάσταση και αναπροσαρμογή των γαιών, η οποία θα οδηγήσει σε νέες χρήσεις γης και κατ΄ επέκταση σε νέες οικονομικές δραστηριότητες, ενώ ταυτόχρονα θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής και θα συμβάλλει στην αναβάθμιση και προστασία του περιβάλλοντος
- Η προώθηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας, αυτοπαραγωγής και στήριξης των ΑΠΕ
Έργο στρατηγικής σημασίας η Ζώνη Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας
Η Ζώνη Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας συνιστά μοχλό αλλαγής του τοπικού οικονομικού και παραγωγικού μοντέλου. Πρόκειται για ένα σύνθετο έργο που αναπτύσσεται σε τρεις (3) διακριτούς θύλακες:
Ο Θύλακας 1 περιλαμβάνει τη δημιουργία υποδομών για την ενίσχυση / ανάπτυξη / προσέλκυση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε σύγχρονους και καινοτόμους τομείς (ενδεικτικά: Τεχνολογικό Πάρκο για την υποδοχή καινοτόμων δραστηριοτήτων, θερμοκοιτίδα, χώρος προσομοίωσης και ανάπτυξης καινοτομικής επιχειρηματικότητας), με επισπεύδοντες και συνεργαζόμενους φορείς το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, τη Γενική Γραμματεία Έρευνας & Καινοτομίας καθώς και το Επιμελητήριο Κοζάνης.
Ο Θύλακας 2 περιλαμβάνει την ανάπτυξη Κόμβου Καινοτομίας για το Πράσινο Η2 και την Αποθήκευση Ενέργειας, με επισπεύδων φορέα το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).
Ο Θύλακας 3 αφορά στην ανάπτυξη Ζωντανών Θεματικών Εργαστηρίων (Living Labs) στους τομείς καθαρές τεχνολογίες/ενέργεια, αγροδιατροφή/οίνος, οικονομία ορεινών όγκων & λιμνών.
Ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης
Στην περιοχή της Μεγαλόπολης βρίσκεται το 13% της εγκατεστημένης ισχύος ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Εξαιτίας της παραγωγής ενέργειας από λιγνίτη στη Μεγαλόπολη, ο Δήμος Μεγαλόπολης αναγνωρίζεται ως Ζώνη Απολιγνιτοποίησης. Μέρος της Μεγαλόπολης θερμαίνεται με δίκτυο τηλεθέρμανσης, που αξιοποιεί την πλεονάζουσα θερμότητα των λιγνιτικών σταθμών, και πρόκειται να επηρεαστεί από την απολιγνιτοποίηση. Η ευρύτερη εδαφική προσέγγιση που περιλαμβάνει τους Δήμους Μεγαλόπολης, Γορτυνίας, Τρίπολης & Οιχαλίας οδηγεί ουσιαστικά σε ισχυρότερο οικονομικό και εργασιακό αντίκτυπο, καθώς προσφέρει μεγάλο αριθμό ευκαιριών απασχόλησης από μια γεωγραφικά περιορισμένη χρηματοδότηση.
Αναγνωρίζεται ότι ο Δ. Μεγαλόπολης θα πρέπει να αποκτήσει μια δυναμική αλλαγή της ταυτότητας μέσω των σχετικών επενδύσεων, γεγονός που θα δημιουργήσει σημαντικές ευκαιρίες εδαφικής ανάπτυξης, όχι μόνο για τη Μεγαλόπολη, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή.
Οι επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης στο περιβάλλον και την υγεία αφορούν στην περιοχή της Μεγαλόπολης, όπου βρίσκονται τα ορυχεία και οι λιγνιτικές μονάδες. Η απολιγνιτοποίηση αναμένεται να έχει προοπτικά θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, κυρίως λόγω της μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προκαλείται από τη λειτουργία των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και την εξόρυξη και τη μεταφορά του λιγνίτη από τα ορυχεία στις μονάδες. Αντίστοιχα, θα υπάρξουν θετικές επιπτώσεις άμεσα στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζόμενων και των πολιτών.
Το τοπικό παραγωγικό σύστημα έχει ανάγκη ενδυνάμωσης και διαφοροποίησης μέσω της αξιοποίησης των εγγενών πλεονεκτημάτων της ευρύτερης περιοχής. Η περιοχή χωροθετείται κεντροβαρικά στην περιφέρεια Πελοποννήσου, έχει καλή συνδεσιμότητα με τα οδικά δίκτυα (από την περιοχή διέρχεται ο αυτοκινητόδρομος Κόρινθος-Τρίπολη-Καλαμάτα & ο κλάδος Λεύκτρο - Σπάρτη) και γειτνιάζει με σημαντικά λιμάνια & αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα, Πειραιάς και Πάτρα. Μπορεί, λοιπόν, να υποστηρίξει επιχειρηματική/ βιομηχανική και εμπορευματική δραστηριότητα εφόσον αποκατασταθούν και αναπροσαρμοστούν οι χρήσεις γης και υποστηριχτούν δραστηριότητες σχετικές με τα τοπικά προϊόντα αγροδιατροφής.
Αναφορικά με την ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης, επιδιώκεται:
- Η ανάδειξή της ως κέντρο βιοικονομίας και αγροδιατροφής
- Η υποστήριξη της καινοτομίας και του ιδιωτικού τομέα να προχωρά σε διαρθρωτικές προσαρμογές για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της ελκυστικότητας των περιοχών, ως τόπων κατοικίας και εργασίας
- Η μετατροπή της περιοχής σε επιχειρηματικούς πόλους με τη δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων και την προσέλκυση νέων επενδύσεων σε δυναμικούς τομείς της οικονομίας
- Η ενίσχυση του πράσινου και ψηφιακού μετασχηματισμού, ο εκσυγχρονισμός και η διαφοροποίηση των οικονομιών της περιοχής, σε συνδυασμό με την υποστήριξη του ανθρώπινου δυναμικού, για αντιμετώπιση της ανεργίας και τη συγκράτηση του πληθυσμού σε αυτή
- Η αποκατάσταση και αναπροσαρμογή των γαιών, η οποία θα οδηγήσει σε νέες χρήσεις γης και κατ΄ επέκταση σε νέες οικονομικές δραστηριότητες, ενώ ταυτόχρονα θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής και θα συμβάλλει στην αναβάθμιση και προστασία του περιβάλλοντος
- Η προώθηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας, αυτοπαραγωγής και στήριξης των ΑΠΕ, οι οποίες θα συμβάλλουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και τη διατήρηση της ενεργειακής ταυτότητας των περιοχών αυτών
Έργο στρατηγικής σημασίας ο Κόμβος Βιοοικονομίας
Ο Κόμβος Βιοοικονομίας 360° στην ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης (Δήμοι Μεγαλόπολης, Γορτυνίας, Οιχαλίας, Τρίπολης) με επιστημονικό φορέα το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και την συνεργασία Επιμελητηρίων, αποσκοπεί στον οικονομικό και παραγωγικό μετασχηματισμό επιχειρηματικής δραστηριότητας στο πλήρες φάσμα της αλυσίδας αξίας της Βιοοικονομίας (Αγροδιατροφή, Κυκλική και Ψηφιακή Οικονομία), αξιοποιώντας ερευνητικά αποτελέσματα.
Πρόκειται ειδικότερα για ένα σύνθετο έργο που αφορά στην ανάπτυξη τεσσάρων (4) διακριτών θυλάκων στους οποίους προβλέπεται να αναπτυχθούν υποδομές και δραστηριότητες γύρω από την αλυσίδα αξία της Βιοοικονομίας (Αγροδιατροφή, Κυκλική και Ψηφιακή Οικονομία).
Σε αυτό το πλαίσιο, προβλέπονται έργα και παρεμβάσεις, ανάλογες του 1ου Θύλακα της Ζώνης Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας, (α) για την υποστήριξη της επιχειρηματικότητας και (β) για την υποστήριξη της εφαρμοσμένης έρευνας, της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης νέων προϊόντων και επιχειρήσεων.
Νησιά Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και Κρήτη
Για τις Ζώνες και τα σημεία των νησιών με έντονο πρόβλημα ρύπανσης προβλέπεται η προώθηση μέτρων για την αντιμετώπιση της μόλυνσης της ατμόσφαιρας, όπως προκύπτει από τα πυρινελουργία, ασβεστοκάμινους, καμίνια καυσόξυλων και κατεξοχήν από τις μονάδες της ΔΕΗ, κυρίως της Μυτιλήνης, που ως καύσιμα χρησιμοποιούν μαζούτ και ντίζελ. Στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου επιδιώκεται η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, με σχεδιασμό νέων ενεργειακών κόμβων και προώθηση της ηλεκτροκίνησης. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα κατασκευής νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής και συγχρόνως η υλοποίηση εγκαταστάσεων όλων των μορφών ΑΠΕ (ενεργειακή αξιοποίηση των αστικών απορριμμάτων και υπολειπόμενης βιομάζας - βιορευστών, μικρά υδροηλεκτρικά, κλπ.).
Στην Περιφέρεια Κρήτης γίνεται παραγωγή γύψου, ενώ επίσης, είναι σκόπιμο να αναφερθεί και η παραγωγή προϊόντων μαρμαρόσκονης που προέρχεται από λατομεία που έχουν αδειοδοτηθεί αποκλειστικώς ως λατομεία μαρμαρόσκονης-μαρμαροψηφίδας ή αδρανών ειδικών χρήσεων για τη χρήση αυτή.
Η Περιφέρεια Βόρειου Αιγαίου διαθέτει πλούσιο φυσικό περιβάλλον με σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας, σημαντικούς υγροβιότοπους και ιστορικά τοπία. Περιλαμβάνει πολλαπλές προστατευόμενες περιοχές, καταφύγια άγριας ζωής και φυσικούς βιότοπους. Στο Νότιο Αιγαίο κυριαρχεί η χαμηλή και αραιή βλάστηση και η επίδραση της θάλασσας. Επιπλέον, εμφανίζονται ενδημικά είδη ψαριών, αλλά και θηλαστικά όπως η γνωστή φώκια Monachus monachus και το δελφίνι.Οι δύο Περιφέρειες του Αιγαίου - Βόρεια και Νότια - είναι πλούσιες σε πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά, διαθέτοντας αρχαιολογικούς χώρους, βυζαντινά και μεσαιωνικά μνημεία, καθιστώντας τες σημαντικό πολιτιστικό προορισμό. Η Περιφέρεια Κρήτης διακρίνεται εξίσου για τα σημαντικά αρχαιολογικά της μνημεία και ευρήματα που καλύπτουν όλες τις ιστορικές περιόδους.
Αναφορικά τα Νησιά Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και Κρήτη, επιδιώκεται:
- Κλιματικά ουδέτερη οικονομία
- Ενίσχυση νησιωτικών οικονομιών και κοινωνιών, μέσω της παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας και της ανάπτυξης επιχειρηματικών οικοσυστημάτων γύρω από αυτή
- Συμβολή στην ανάπτυξη του βιώσιμου τουρισμού και της γαλάζιας οικονομίας, δηλ. στους κύριους πυλώνες ανάπτυξης και τους μεγαλύτερους καταναλωτές ενέργειας των νησιών, με βάση τις τοπικές ανάγκες και συνθήκες
Δείκτες & Δεδομένα περιοχήςΝέα
Εθνική πρωτοβουλία Greco Islands
Η Πρωτοβουλία GRecoISLANDS αποτελεί μια στρατηγική πρωτοβουλία για το μέλλον των μικρών νησιών με πληθυσμό από 100 έως 3.500 κατοίκους, η οποία εκτείνεται πέραν από την ενεργειακή μετάβαση των νησιών και είναι προσανατολισμένη στην αντιμετώπιση των κυριότερων προκλήσεων, που συνδέονται με τον νησιωτικό χώρο, με στόχο τη βιώσιμη και την ανθεκτική ανάπτυξη των νησιών.
Η πρωτοβουλία απευθύνεται σε 39 μικρά νησιά με στόχο τη δημιουργία μίας νέας ταυτότητας των νησιών, που θα βελτιώσει την ελκυστικότητά τους για διαβίωση, εργασία και ανάπτυξη επιχειρηματικότητας και ταυτόχρονα θα ανταποκρίνεται στις υψηλές απαιτήσεις των περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένων πολιτών-επισκεπτών με αντίστοιχη οικονομική ανταπόδοση.
Σημαντικός παράγοντας επιτυχίας της πρωτοβουλίας αποτελούν οι δράσεις διαβούλευσης και κοινωνικού διαλόγου με συμμετοχή από τους περιφερειακούς και τοπικούς φορείς αξιοποιώντας την πολύ καλή γνώση που έχουν αυτοί οι τοπικοί φορείς για τις ιδιαιτερότητες των νησιών αλλά και την εμπειρία τους από ανάλογες δράσεις.
Βασικοί Στόχοι της Πρωτοβουλίας:
Πράσινη Μετάβαση: Η ενεργειακή αναβάθμιση και η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των νησιών.
Κλιματική Ουδετερότητα: Η υλοποίηση δράσεων που συμβάλλουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
Βιώσιμη Κινητικότητα & Υποδομές: Η προώθηση καθαρών μεταφορών και η ενίσχυση της διαχείρισης πόρων (νερό, απόβλητα) με όρους κυκλικής οικονομίας.
Ανταγωνιστικότητα: Η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας μέσω της υιοθέτησης «πράσινων» προτύπων.
Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο επισυναπτόμενο έγγραφο ΕΔΩ
